Vàng da trẻ sơ sinh – Triệu chứng và cách điều trị

0
696
Vàng da trẻ sơ sinh – Triệu chứng và cách điều trị
Đánh giá!

Định nghĩa

Trẻ sơ sinh vàng da là một sự đổi màu vàng da và mắt của một bé sơ sinh. Tình trạng này xảy ra vì máu của em bé có quá nhiều bilirubin, một sắc tố màu vàng, màu của các tế bào máu đỏ.

Trẻ sơ sinh vàng da là một tình trạng phổ biến, đặc biệt ở trẻ sinh ra trước khi mang thai tuần 36 (trẻ sinh non). Trẻ sơ sinh vàng da thường xảy ra do gan của bé chưa đủ trưởng thành để loại bỏ bilirubin trong máu. Trong một số trường hợp, một căn bệnh tiềm ẩn có thể gây vàng da.

Vàng da trẻ sơ sinh - Triệu chứng và cách điều trị

Điều trị vàng da sơ sinh thường là không cần thiết, và hầu hết các trường hợp cần điều trị đáp ứng tốt với điều trị không xâm lấn. Mặc dù các biến chứng là rất hiếm, trẻ sơ sinh vàng da nặng hoặc vàng da kém đáp ứng điều trị có thể gây tổn thương não.

Các triệu chứng

Dấu hiệu của trẻ sơ sinh vàng da thường xuất hiện từ ngày thứ hai hoặc thứ tư của cuộc sống và bao gồm:

Vàng da.

Vàng mắt.

Thường sẽ nhận thấy vàng da đầu tiên mặt của bé. Nếu tình trạng tiến triển, có thể nhận thấy màu vàng trong mắt, ngực, bụng, cánh tay và chân.

Cách tốt nhất để kiểm tra xem có vàng da sơ sinh là nhấn ngón tay nhẹ nhàng lên trán của bé hoặc mũi. Nếu da trông màu vàng nơi ép, nó có khả năng con bị vàng da. Nếu em bé  không có vàng da, màu da đơn giản chỉ hơi nhẹ mà màu sắc bình thường của nó cho một thời điểm.

Cách tốt nhất để kiểm tra em bé trong điều kiện ánh sáng tốt, tốt hơn trong ánh sáng ban ngày tự nhiên.

Đến gặp bác sĩ khi

Hầu hết các bệnh viện có chính sách kiểm tra một em bé vàng da trước khi người đó được ra viện. Học viện nhi khoa Hoa Kỳ hướng dẫn về bệnh vàng da sơ sinh cho trẻ em, khuyên được xem xét cho vàng da bất cứ khi nào, kiểm tra y tế thường xuyên được thực hiện ít nhất mỗi tám đến 12 giờ.

Vàng da trẻ sơ sinh - Triệu chứng và cách điều trị

Nên được kiểm tra bệnh vàng da khi người đó là từ ba đến năm ngày tuổi, khi mức độ bilirubin thường cao điểm. Do đó, nếu bé được xuất viện sớm hơn 72 giờ sau khi sinh, nên có một cuộc hẹn tiếp theo để kiểm tra xem có vàng da trong vòng hai ngày. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể khuyên nên theo dõi chuyến thăm sớm hơn hai ngày.

Các dấu hiệu hoặc triệu chứng sau đây có thể cho thấy vàng da nặng hoặc biến chứng vàng da. Gọi bác sĩ nếu:

Da của bé trở nên màu vàng.

Da của bé trông vàng trên bụng cánh tay hoặc chân.

Lòng trắng mắt của bé nhìn màu vàng.

Em bé có vẻ lơ đãng, bị bệnh hoặc khó khăn để đánh thức.

Em bé không tăng cân hoặc là ăn kém.

Em bé có tiếng kêu the thé.

Em bé phát triển bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng quan tâm.

Vàng da kéo dài hơn ba tuần.

Nguyên nhân

Bilirubin, các tác nhân gây ra màu vàng của vàng da, là một phần bình thường của các chất thải ra khi “sử dụng” các tế bào hồng cầu bị phá vỡ. Gan lọc bilirubin trong máu và phát hành nó vào trong đường ruột. Bilirubin được lấy ra khỏi cơ thể chủ yếu trong phân. Trước khi sinh, gan của người mẹ loại bỏ bilirubin trong máu của em bé.

Vàng da trẻ sơ sinh - Triệu chứng và cách điều trị

Trẻ sơ sinh có một số lượng lớn các tế bào máu đỏ, và tốc độ mà họ được sản xuất và chia tương đối nhanh. Ngoài ra, gan của một trẻ sơ sinh chưa trưởng thành và thường không có thể loại bỏ bilirubin đủ nhanh chóng. Vàng da do các điều kiện sơ sinh bình thường, hoặc vàng da sinh lý, thường xuất hiện vào ngày thứ hai hoặc thứ ba của cuộc sống.

Dư bilirubin trong máu được gọi là hyperbilirubinemia. Mặc dù vàng da thực sự là một dấu hiệu của hyperbilirubinemia.

Các nguyên nhân

Em bé có thể có một chứng rối loạn cơ bản gây vàng da. Trong những trường hợp này, vàng da thường xuất hiện sớm hơn hoặc muộn hơn so với vàng da sinh lý. Bệnh hoặc điều kiện có thể gây vàng da bao gồm:

Nội chảy máu (xuất huyết).

Nhiễm trùng trong máu của bé (nhiễm trùng huyết).

Các virus hoặc vi khuẩn nhiễm trùng.

Sự không tương thích giữa máu mẹ và máu của em bé.

Sự cố gan.

Thiếu hụt enzyme.

Bất thường của tế bào hồng cầu của bé.

Yếu tố nguy cơ

Yếu tố nguy cơ chính đối với vàng da, vàng da đặc biệt nghiêm trọng có thể gây biến chứng, bao gồm:

Sinh non. Em bé sinh non có thể không thể xử lý nhanh bilirubin như trẻ sơ sinh đủ tháng làm. Ngoài ra, người đó có thể ăn ít hơn và đi tiêu ít hơn. Những kết quả điều kiện loại trừ bilirubin trong phân của bé.

Vàng da trẻ sơ sinh - Triệu chứng và cách điều trị

Bầm tím trong khi sinh. Đôi khi em bé thâm tím trong quá trình sinh. Nếu trẻ sơ sinh có vết bầm tím, người đó có thể có một mức độ cao hơn của bilirubin từ sự phân hủy của các tế bào máu đỏ.

Nhóm máu. Nếu nhóm máu khác nhau từ bé, em bé có thể đã nhận được các kháng thể thông qua nhau thai khiến các tế bào máu của mình phá vỡ nhanh chóng hơn.

Cho con bú. Trẻ bú sữa mẹ có nguy cơ cao hơn của vàng da, đặc biệt là những người đang gặp khó khăn khi cho con bú hoặc không nhận được đủ chất dinh dưỡng từ cho con bú. Mất nước và lượng calo thấp từ thức ăn nghèo có thể đóng góp cho sự khởi đầu của bệnh vàng da.

Các biến chứng

Vàng da nặng, nếu không chữa trị, có thể gây biến chứng nghiêm trọng.

Bilirubin não cấp tính

Bilirubin là độc hại đối với tế bào của bộ não. Nếu em bé có vàng da nặng, có nguy cơ bilirubin đi vào trong não, một tình trạng gọi là bệnh não cấp tính bilirubin. Điều trị có thể ngăn ngừa đáng kể thiệt hại lâu dài.

Các dấu hiệu sau đây có thể cho thấy bệnh não cấp tính bilirubin trong một em bé với vàng da:

Lơ đãng, bị bệnh hoặc khó khăn để đánh thức.

Khóc the thé.

Nghèo bú hay cho ăn.

Sốt.

Vàng da nhân

Vàng da nhân là hội chứng xảy ra nếu bệnh não cấp tính bilirubin gây thiệt hại lâu dài tới não. Vàng da nhân có thể dẫn đến:

Không tự nguyện và cử động không kiểm soát được (athetoid bại não).

Thường nhìn lên.

Nghe kém.

Suy giảm trí tuệ.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

Bác sĩ sẽ có khả năng chẩn đoán bệnh vàng da trẻ sơ sinh trên cơ sở sự xuất hiện của bé. Tuy nhiên, không thể đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh vàng da dựa trên xuất hiện. Bác sĩ sẽ cần phải đo lường mức độ bilirubin trong máu của bé. Mức độ bilirubin, hoặc mức độ nghiêm trọng của vàng da, sẽ xác định quá trình điều trị.

Vàng da trẻ sơ sinh - Triệu chứng và cách điều trị

Các xét nghiệm cho các mức độ bilirubin bao gồm:

Một thử nghiệm trong phòng thí nghiệm của một mẫu máu của bé

Một thử nghiệm trên da với một thiết bị gọi là bilirubinometer transcutaneous, các biện pháp phản ánh của một chiếu ánh sáng đặc biệt qua da

Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu hoặc xét nghiệm nước tiểu, nếu có bằng chứng cho thấy vàng da của bé được gây ra bởi một chứng rối loạn cơ bản cần được điều trị.

Phương pháp điều trị và thuốc

Trẻ sơ sinh vàng da nhẹ thường tự biến mất trong vòng hai hoặc ba tuần. Nếu em bé có vàng da trung bình hoặc nặng, triệu chứng có thể ở lại lâu hơn hoặc được đến bệnh viện.

Phương pháp điều trị để giảm mức độ bilirubin trong máu của bé có thể bao gồm:

Ánh sáng trị liệu (đèn chiếu). Trẻ có thể được đặt dưới ánh sáng đặc biệt mà phát ra ánh sáng trong quang phổ màu xanh – màu xanh lá cây. Ánh sáng thay đổi hình dạng và cấu trúc của phân tử bilirubin trong một cách mà chúng có thể được bài tiết trong nước tiểu và phân. Ánh sáng không phải là một ánh sáng cực tím, và một lá chắn nhựa bộ lọc bảo vệ bất cứ ánh sáng cực tím có thể được phát ra. Trong thời gian điều trị, bé sẽ chỉ mặc tã và các bản vá lỗi bảo vệ mắt. Các liệu pháp ánh sáng có thể được bổ sung với việc sử dụng một miếng phát sáng hoặc nệm.

Immunoglobulin tĩnh mạch (IVIg). Vàng da có thể liên quan đến sự khác biệt nhóm máu giữa mẹ và bé. Tình trạng này dẫn đến em bé mang kháng thể từ mẹ có đóng góp cho sự phân hủy của các tế bào máu trong em bé. Truyền tĩnh mạch của các globulin miễn dịch, một loại protein trong máu có thể làm giảm mức độ kháng thể, có thể làm giảm vàng da và giảm bớt sự cần thiết phải truyền máu trao đổi.

Trao đổi truyền máu. Hiếm khi, khi vàng da nặng không đáp ứng với điều trị khác, một em bé có thể cần trao đổi truyền máu. Điều này bao gồm nhiều lần rút số nhỏ của máu, làm loãng ra các kháng thể bilirubin và mẹ, và sau đó chuyển máu trở lại vào em bé – thủ tục đó thực hiện trong một đơn vị chăm sóc trẻ sơ sinh chuyên sâu.

Phong cách sống và biện pháp khắc phục

Khi trẻ sơ sinh vàng da không phải là nghiêm trọng, bác sĩ có thể khuyên  nên thay đổi trong thói quen ăn có thể thấp hơn mức bilirubin. Nói chuyện với bác sĩ nếu có thắc mắc hoặc quan tâm về số lượng hoặc mức độ thường xuyên bé được cho ăn hoặc nếu đang gặp rắc rối cho con bú. Các bước sau đây có thể làm giảm vàng da:

Vàng da trẻ sơ sinh - Triệu chứng và cách điều trị

Cho bú thường xuyên hơn. Cho ăn sữa thường xuyên sẽ cung cấp cho bé nhiều hơn và gây ra đi tiêu nhiều hơn, tăng lượng bilirubin trong phân của bé. Bú sữa mẹ, trẻ cần phải có tám đến 12 lần ăn một ngày cho một vài ngày đầu tiên của cuộc sống. Công thức ăn trẻ sơ sinh thường nên có từ khoảng 30 – 60 ml của công thức mỗi 2 – 3 giờ cho tuần đầu tiên.

Bổ sung cho ăn. Nếu em bé đang gặp rắc rối cho bú, giảm cân hoặc là mất nước, bác sĩ có thể gợi ý cho sữa bột trẻ em hoặc sữa để bổ sung cho con bú. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể khuyên sử dụng một mình sữa ngoài trong một vài ngày và sau đó trở lại cho con bú. Hãy hỏi bác sĩ những gì ăn được chọn cho em bé.

Phòng chống

Việc phòng chống tốt nhất của trẻ sơ sinh vàng da là đủ ăn. Bú sữa mẹ, trẻ cần phải có tám đến 12 lần ăn một ngày cho một vài ngày đầu tiên của cuộc sống. Công thức ăn trẻ sơ sinh thường nên có từ khoảng 30 – 60 ml của công thức mỗi 2 – 3 giờ cho tuần đầu tiên.

Thành viên Dieutri.vn

Bệnh Kawasaki

Bệnh Kawasaki! Dấu hiệu của bệnh Kawasaki, chẳng hạn như sốt cao và da bị bong có thể đáng sợ, nhưng những tin tức tốt lành là Kawasaki thường điều trị được.

Nội dung được tìm nhiều trên Google