Quai bị là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh quai bị

0
515
Quai bị là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh quai bị
Đánh giá!

Quai bị là gì?

Quai bị (tên tiếng Anh: Mumps), dân gian còn gọi là bệnh má chàm bàm, là một bệnh lây truyền do virus Paramyxovirus gây nên. Quai bị là bệnh toàn thân biểu hiện bằng sưng một hay nhiều tuyến nước bọt, thường gặp nhất là các tuyến mang tai. Bệnh thường gặp ở trẻ 5-8 tuổi, cả trẻ lớn chưa tiêm phòng và thanh thiếu niên chưa có miễn dịch quai bị; người lớn cũng mắc quai bị nhưng tỉ lệ thấp hơn.

Quai bị là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh quai bị
Quai bị là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh quai bị

Nguyên nhân gây bệnh quai bị

  • Do virus Paramyxovirus lây truyền qua đường hô hấp và đường ăn uống, qua những giọt nước bọt khi bệnh nhân nói, ho, hắt hơi.
  • Virus quai bị có khả năng tồn tại trong nước tiểu khoảng 2-3 tuần, nên các nhà nghiên cứu đang nghi ngờ bệnh quai bị có thể lây qua đường phân và nước tiểu.
Quai bị là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh quai bị
Quai bị là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh quai bị

Triệu chứng của bệnh quai bị

Quai bị là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh quai bị
Quai bị là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh quai bị
  • Khi mới nhiễm virut quai bị bệnh nhân thấy khó chịu, sợ gió, nhức đầu, đau trước tai, khó nhai (xuất hiện khoảng 1-2 ngày).
  • Bệnh nhân bị sốt cao (39 – 400C) trong 3 – 4 ngày, chảy nước bọt.
  • Một bên má (tuyến mang tai) bắt đầu sưng to, sau 1 hoặc vài ngày lan sang bên kia gây đau khi nuốt nước bọt.
  • Chỗ sưng đau nhưng không tấy đỏ, da bóng lên, ấn không lún, không hoá mủ, họng hơi đỏ, lỗ ống Stenon hơi tấy lên.

Biến chứng bệnh quai bị

Quai bị là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh quai bị
Quai bị là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh quai bị
  • Viêm não, viêm màng não.
  • Viêm tinh hoàn và mào tinh hoàn.
  • Viêm buồng trứng.
  • Vô sinh.
  • Ngoài ra còn có các biến chứng khác như viêm cơ tim, viêm tuyến giáp, viêm tuyến lệ,…

Điều trị bệnh quai bị

Quai bị là do một loại virus gây ra nên không có thuốc điều trị đặc hiệu. Bệnh có tính chất tự khỏi nên chủ yếu là kiểm soát các triệu chứng, có thể dùng thuốc giảm đau và hạ nhiệt thông thường như aspirin, acetaminophen hay paracetamol để giảm nhẹ các triệu chứng. Những lưu ý khi bị quai bị:

  • Tuyệt đối cần nằm nghỉ ngơi một chỗ trong khoảng thời gian này, không vận động mạnh, không chạy nhảy, đi lại rất nhẹ nhàng.
  • Xoa dịp vùng hạch bị sưng bằng cách chườm nước đá.
  • Nên uống nhiều nước để tránh tình trạng mất nước do sốt.
  • Bổ sung dinh dưỡng bằng các món ăn mềm như súp, cháo loãng, canh, nên ăn thêm sữa chua…
  • Không ăn các thực phẩm khó nhai, tránh các thực phẩm có tính axit, đồ uống có cồn, có ga…
  • Với các trường hợp bị viêm tinh hoàn, có thể điều trị hiệu quả với prednisolon 40mg, mỗi ngày một lần, liên tục trong 4 ngày.
  • Khi có dấu hiệu nghi ngờ viêm màng não, cần chuyển ngay bệnh nhân đến điều trị tại bệnh viện, ngay cả khi việc điều trị không khác biệt mấy, bởi vì bệnh nhân cần sớm được chọc dò tủy sống (thủ thuật rút dịch não tủy) để xác định ngay việc có hay không vi khuẩn gây viêm màng não.

Phòng ngừa bệnh quai bị

Vaccine phòng bệnh quai bị thường được thực hiện cùng lúc với vaccine phòng bệnh sởi. Vaccine phòng bệnh quai bị có tác dụng kích thích cho trẻ em sản sinh kháng thể kháng quai bị, kháng thể đạt mức độ cao nhất sau khi tiêm chủng 6 – 7 tuần. Số lần tiêm: nếu bắt đầu tiêm từ 9 tháng tuổi: tiêm 3 lần gồm lần 1 lúc 9 tháng tuổi, lần 2 sau lần 1 sáu tháng, lần 3 khi trẻ từ 4-12 tuổi; nếu bắt đầu tiêm từ 12 tháng tuổi: tiêm 2 lần, lần 1 lúc 12 tháng tuổi lần 2 từ 4-12 tuổi.

Tiêm chủng khẩn cấp được chỉ định cho trẻ từ 12 tháng tuổi, trẻ vị thành niên và người lớn nếu đã có tiếp xúc với bệnh nhân nhưng chưa có tiền sử mắc quai bị và chưa được tiêm chủng phòng bệnh quai bị.

Thuốc hoàn toàn an toàn và hiệu quả, có thể tạo ra khả năng miễn dịch suốt đời cho trẻ.

Nội dung được tìm nhiều trên Google