Bệnh Rubella là gì? Cách phân biệt Rubella với bệnh sởi

0
767
Bệnh Rubella là gì? Cách phân biệt Rubella với bệnh sởi
10 (100%) 1 vote

 

Bệnh do vi-rút thuộc nhóm Rubivirus họ Togaviridae, nhưng không cần côn trùng làm véc-tơ truyền bệnh. Bệnh có ở trên toàn cầu và thường thành dịch ở các thành phố lớn. Người ta nhận thấy dịch xảy ra với khoảng cách 5-7 năm. Bệnh dịch thường xảy ra vào mùa xuân và thường gây bệnh ở trẻ  tuổi đi học và người trưởng thành. Bệnh lây truyền qua đường hô hấp  (nước bọt, nước mũi của người bệnh) và khả năng gây bệnh mạnh nhất vào thời gian ủ bệnh và giảm khả năng lây bệnh rất nhanh sau khi nổi ban 3-4 ngày. Rubella là bệnh sốt phát ban lành tính, khỏi trong khoảng 1 tuần.
Bệnh Rubella
  Biểu hiện lâm sàng của bệnh: sau thời gian ủ bệnh khoảng 18 ngày (14-21 ngày) các bệnh nhân nhi nổi ban mà không có tiền triệu gì. Nhưng ở bệnh nhân vị thành niên và người lớn thường có biểu hiện sốt trên 390C, đau đầu và mệt mỏi, đau ngực, viêm mũi, ho, viêm kết mạc mắt chảy nước mắt nhiều kèm theo cảm giác có hạt cát trong mắt. Các triệu chứng trên giảm đi khi nổi ban. Nội ban (Forschheimer’s sign) xuất hiện ở khoảng 20% số bệnh nhân cuối giai đoạn tiền triệu hoặc ngày đầu nổi ban. Biểu hiện của dấu hiệu này là các nốt màu đỏ sẫm hoặc chấm xuất huyết ở vòm miệng. Hạch sưng xuất hiện trước khi nổi ban 5-7 ngày và sưng to nhất sau khi nổi ban 1-2 ngày. Hạch to toàn thân nhưng đặc trưng ở các vị trí dưới chẩm, sau tai và hạch cổ.Tuy nhiên, hạch ở các vị trí đó không phải luôn bị tổn thương và cũng không phải là đặc trưng của bệnh này. Hạch có thể đau trong vài ngày nhưng kích thước to tồn tại trong vài tuần lễ. Lách có thể thấy sưng to trong một vài trường hợp.
Bệnh Rubella
            Ban xuất hiện đầu tiên ở mặt, sau đó nhanh chóng lan xuống cổ, cánh tay, thân mình và  chân. Các ban này có màu hồng tươi, lúc đầu không rõ nhưng sau đó liên kết với nhau ở mặt giống như đỏ da lan toả. Trong vòng 2 ngày, các ban ở mặt biến mất, khi đó các ban ở thân tụ lại với nhau và trở nên rõ hơn, trong khi ở chi vẫn còn kín đáo. Đến ngày thứ 3, các ban ở thân cũng lặn đi và ngày thứ 4 thì các ban ở chi cũng mờ dần. Tiến triển của bệnh Rubella trái với bệnh sởi với các ban tồn tại lâu hơn. Các nghiên cứu dịch tễ gần đây cho thấy khoảng 40% trường hợp bệnh nhân không có ban. 
            Huyết học có thể bình thường hoặc giảm bạch cầu, tăng tương bào tạm thời.
            Biến chứng:  Đối với trẻ nhỏ ít xảy ra biến chứng. Trẻ lớn và người lớn có biến chứng viêm khớp, nữ gặp nhiều hơn nam. Các khớp bị thương tổn là khớp ngón tay, chân, khớp gối, khuỷu tay, khớp vai. Biểu hiện đau và sưng kèm theo sốt trở lại. Viêm khớp tồn tại trong một tháng.  Hiếm khi xảy ra biến chứng xuất huyết giảm tiểu cầu hoặc xuất huyết không giảm tiểu cầu. Rất hiếm xảy ra biến chứng viêm màng não. 
Bệnh Rubella
            Bệnh Rubella phụ nữ có thai: Năm 1941, Gregg ( ) đã thông báo về bệnh Rubella gây ra tổn hại cho thai nhi trong thời gian đầu người mẹ mang thai. Nguy cơ tổn hại thai nhi khoảng 90% đối với nhiễm khuẩn sơ phát ở người mẹ khi mang thai dưới 11 tuần đầu. Nhiễm trùng trong giai đoạn này gây đa tổn thương. Trong khoảng tuần thứ 12-16 của thai kì, bệnh gây tổn hại khoảng 25% thai nhi, thương tổn chủ yếu gây điếc. Mặc dầu tái nhiễm trùng ở người mẹ ít nguy cơ cho thai nhi hơn, nhưng cả những bà mẹ bị nhiễm trùng có triệu chứng và không triệu chứng đều có thể gây dị dạng cho thai nhi. 
            Tổn thương tim và mắt thường gặp nhất trong nhiễm trùng phôi dưới 6 tuần, thiểu năng thính giác và trí tuệ thường xảy ra ở thai trên 16 tuần. Di chứng trí tuệ chậm phát triển và tật đầu nhỏ có thể xảy ra. Trong thời kì sơ sinh, nhiễm rubella bẩm sinh có nhiều biểu hiện bệnh lý. Biểu hiện thường gặp nhất là xuất huyết giảm tiểu cầu và có khuynh hướng giảm sau vài tuần. Biểu hiện vàng da và tổn thương xương giống như giang mai bẩm sinh. Các biểu hiện khác như viêm gan, lách to, viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, viêm xương tuỷ. Trường hợp viêm tuỷ, trẻ sinh ra sẽ bị xuất huyết giảm tiểu cầu.
Phòng bệnh: Miễn dịch chủ động bằng tiêm chủng vắc- xin vi-rút rubella sống đã làm giảm khả năng gây bệnh đã được sử dụng ở nhiều nước. Hiện nay là vắc-xin tiêm chủng thường qui cho trẻ 1-2 tuổi và được dùng cùng với vắc-xin phòng sởi, quai bị. Một số nhóm người lớn cũng có thể tiêm phòng như nữ hộ sinh, giáo viên. Phụ nữ có thai chống chỉ định tiêm vắc-xin. Phải tiêm chủng 3 tháng trước khi có thai. Tác dụng phụ của vắc-xin gây ra đau khớp ở phụ nữ sau khi tiêm 2-4 tuần và ở trẻ em xảy ra ban dạng rubella. 
Bệnh Rubella
            Chẩn đoán: Biểu hiện lâm sàng điển hình là các dát hồng tươi và các thương tổn này liên kết với nhau tạo nên đám đỏ da lan rộng trên mặt, thân mình. Kết hợp với  hạch dưới chẩm, và sau đó các ban mờ dần từ mặt, xuống thân và các chi. Tuy nhiên, biểu hiện này cũng có thể gặp trong các bệnh do enterovirus và các human parvivirus.
             Các xét nghiệm để khẳng định chẩn đoán ở phụ nữ có thai càng sớm càng tốt khi thấy có ban. 
            Điều trị:  không có điều trị đặc hiệu cho bệnh rubella. Điều trị triệu chứng và nâng cao thể trạng.
Bảng phân biệt giữa Rubella, bệnh sởi  bệnh tinh hồng nhiệt 

Rubella
(Bệnh sởi Đức-German Measles)

Bệnh sởi
(Measles hay Rubeola) 

Tinhhồng nhiệt

(Scarlet fever)  

Tiền triệu
1-2 ngày, sốt nhẹ
triệu chứng hô hấp 
2-4 ngày, sốt và triệu
chứng hô hấp vừa đến nặng  
1-2 ngày sốt và đau ngực
Thời gian ban tồn tại  Khoảng 1-2 ngày  Khoảng 3-5 ngày.  Tuỳ theo trị liệu
Màu sắc tổn thương  Màu đỏ tươi      Đỏ sẫm hoặc nâu trước khi mờ dần.
Màu vàng-đỏ(ấn kính màu trắng) 
Phân bố thương tổn  Rải rác đến lan toả. Dấu hiệu  Fors-   chheimer.  Lan toả.Dấu hiệu  Koplik.  Lan toả. Lưỡi quả dâu tây
Thương tổn  Dát và sẩn. Riêng biệt, tụ lại thành  Dát và sẩn. Riêng biệt, tụ thành đám rõ ở mặt    Các chấm trên đám da đỏ. Rõ ở các nếp gấp.
Bong da sauphát ban  Đôi khi có và vẩy như cám.  Thường xảy ra và vẩy cám  Rất đặc trưng,bong da rõ thường xảy ra ở bàn tay ,bàn chân

 

Để xem thêm thông tin về bệnh da liễu cách chăm sóc da vui lòng xem tại: https://benh.edu.vn/benh-da-lieu

SHARE